Verander De Zorg

Is er een robot in de zaal?

Een robot aan je bed. Een laboratorium op een chip in je bloedbaan. Darwin zou z’n ogen uitkijken. Wat betekenen al deze ontwikkelingen voor onze gezondheid? Worden we er beter van? En wat kunnen we zelf doen? Studeer je aan de VU, dan ben je niet alleen bezig met innovatie, maar denk je ook na over gezond worden en gezond blijven.

Lichtpuntje voor mensen met dementie

Sommige mensen hebben het misschien van dichtbij meegemaakt. Opa gaat een blokje om, maar verdwaalt en kan zijn huis niet meer terugvinden. Of oma weet niet meer waar ze haar breiwerkje heeft neergelegd, maar vindt het later terug in de ijskast. Het zijn voorbeelden van de nare ziekte dementie, die vooral oudere mensen treft en waar helaas nog steeds geen genezing voor is.

Steeds meer mensen krijgen direct of indirect met dementie te maken, waardoor de vraag naar activiteiten voor mensen met deze ziekte toeneemt. Naar aanleiding van onderzoek van VU-wetenschapper Theo van Tilburg, waaruit blijkt dat mensen met dementie gelukkiger worden van museumbezoek, heeft het Mauritshuis een bijzondere activiteit ontwikkeld: Onvergetelijk.

Mensen met dementie en hun naasten kunnen samen met een rondleider een schilderij bekijken waarover ze vervolgens met elkaar in gesprek gaan. Kennis van kunst is daarvoor geen vereiste.

Door de verhalen, herinneringen, associaties en ideeën met elkaar te delen, komen de schilderijen én de mensen weer tot leven! 

Apotheekrobots

Op dit moment sterven er nog veel mensen aan kanker. In 2017 maar liefst 47.000 mensen in Nederland. Medicijnen zoals chemokuren kunnen in sommige gevallen levensreddend zijn. Maar dat is niet zonder gevaar. Giftige stoffen komen namelijk in aanraking met mensenhanden.

Veel ziekenhuisapothekers maken chemokuren handmatig, samen met dubbele handschoenen en beschermende kleding. Maar chemokuren maken blijft risicovol en zwaar handwerk. Daarbij moet je goed je hoofd erbij houden, want een te sterke concentratie kan al fataal zijn voor de patiënt.

‘Dat moet anders’, dacht oud-student Sander van Vreeland van de opleiding Mechanical Engineering aan de Universiteit Twente. Hij ontwikkelde een robot die dit gevaarlijke werk overneemt: De SmartCompounder Chemo voor ziekenhuisapotheken. Deze robots kunnen automatisch, sneller en veiliger produceren.

Van Vreeland heeft de smaak te pakken, want hij ontwikkelde ook robots voor de productie van andere medicatie, zoals antibiotica en kunstmatige voeding. 

Piekeren maakt dik

Lig jij ‘s nachts ook weleens wakker, jezelf afvragend wat je in hemelsnaam aan moet met je leven als je later groot bent? Natuurlijk wisten we al dat je van piekeren geen leuker mens wordt. Maar nu blijkt uit onderzoek van de VU ook dat het lichamelijk heel slecht voor je is.

Iedereen piekert wel eens, dat is op zich heel normaal. Het zijn vooral piekeraars die snel en veel piekeren die in negatieve gedachtes vastlopen en daardoor risico lopen op lichamelijke klachten. Het onderzoek van dr. Caroline Schlinkert, richt zich vooral op dit fysieke gedeelte. Volgens haar komt in het onderzoek duidelijk naar voren dat piekeraars sneller klachten zoals een burn-out, een verhoogde bloeddruk of chronische vermoeidheid kunnen krijgen.

“Het gevaar schuilt hem, zegt Schlinkert, in het feit dat deze groep mensen hun eigen lichamelijke signalen niet herkennen”. Stress zorgt er dus voor dat piekeraars vervreemd raken van hun eigen lichaam en signalen, zodat ze niet weten wat hun lichaam nodig heeft op dat moment. Dat kan weer leiden tot een verstoorde eetlust, waardoor mensen sterk afvallen of juist heel erg in gewicht aankomen.

Alle reden dus om voor eens en altijd op te houden met deze slechte eigenschap. Wanneer je dus weer uit je ogen kijkt alsof je het leed van de mensheid op je schouders draagt, bedenk je dan hoe slecht piekeren voor je is. En als het dan nog steeds niet lukt die pruillip van je smoelwerk af te krijgen, kun je altijd nog een cursusje meditatie doen.

Pilletje?

Medicijnen studeren. Dokter worden. Mensen genezen. Het is de droom van veel jongeren. Maar een studie Geneeskunde betekent eerst veel colleges volgen en theorie leren voordat je ook maar één pil mag voorschrijven. In de studentenpoli van UMC Amsterdam is dat anders. Daar schrijven studenten tijdens hun studie al medicijnen voor aan echte patiënten!

Het idee kwam van Tim Schutte. Hij vond dat studenten tijdens hun opleiding te weinig werden voorbereid op het voorschrijven van medicijnen en wilde dat veranderen. Daarom richtte hij bij de start van zijn promotietraject, samen met collega’s, de studentenpoli op.

In deze poli doen studenten al vanaf hun eerste studiejaar praktijkervaring op. Zij werken samen met artsen, verpleegkundigen en apothekers om bijvoorbeeld een behandelplan te maken voor iemand met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Later zien ze die patiënt weer terug om te kijken of het behandelplan effectief was. De studenten leren hierdoor zelfstandig beslissingen te nemen en medicijnen voor te schrijven aan patiënten. Zo passen ze de theorie uit colleges meteen toe in de praktijk.

Voor zijn promotieonderzoek onderzocht Tim wat de studenten en de patiënten van de studentenpoli vinden. En wat blijkt? Studenten vinden het werk in de poli erg motiverend omdat ze échte patiënten helpen. De patiënten zijn zeer tevreden over de intensieve aandacht die ze tijdens de spreekuren krijgen. En de begeleidend artsen zijn positief over de kwaliteit van zorg die studenten bieden. Win-win-win, dus!

Virtueel vliegen meppen bij Nemo Science Centre

Ochtendmensen zijn efficiënter

Wakker voor de wekker? Gefeliciteerd! Onderzoek laat zien dat ochtendmensen gelukkiger zijn én meer voor elkaar krijgen. Je kunt beter wat te weinig slapen dan te veel. Dat bewijst VU-slaaponderzoeker Ysbrand van der Werf in zijn boekje vol mythes en feiten. Interessant, want er staan ook gouden slaaptrucs in, die je helpen met leren.

Hoe zorgen we ervoor dat een ambulance nóg sneller bij jou op de stoep staat?

Je bent 10 en je breekt in. Waarom?

Joyriden, inbraak, brandstichting of mishandeling. Flinke vergrijpen worden soms al gepleegd door kinderen onder de 12. Wat beweegt hen? VU-promovendus Moran Cohn onderzoekt het en herkent drie groepen jonge daders. Volgens Cohn zijn de hersenen van sommige kinderen gevoeliger voor een antisociale ontwikkeling.

Waarom is dik worden zo makkelijk?

Jij & je kilo’s bacteriën

Vol afschuw kijk je door het treinraam naar buiten om maar niet te hoeven zien hoe jouw overbuurman een flinke kwak snot uit zijn neus graaft en dit stiekem aan zijn stoelleuning afveegt. Diplomatiek houd je ook je mond wanneer die ene goorlap van een collega haar handen niet wast na een wc-bezoek. Het liefst zou je deze weerzinwekkende types met hygiënische doekjes en desinfecterende handzeep tegemoet rennen.

Hoogleraar Remco Kort vindt juist dat we helemaal niet zo spastisch moeten doen over bacteriën. Niet alle bacteriën zijn namelijk slecht. “Mensen denken vaak dat bacteriën onze grootste vijand zijn, maar dat is niet zo. Bacteriën trainen ons immuunsysteem”, vertelt hij. “Het zijn hulptroepen die in actie komen wanneer ziekteverwekkers binnenkomen. De schadelijke bacteriën zijn juist uitzondering.”

Ziekteverwekkers
Doordat we te schoon leven maken we volgens Kort veel meer kans op auto-immuunziektes, zoals voedselallergie, eczeem en chronische darmontstekingen. “Als je te weinig met bacteriën in contact komt, raakt het afweersysteem verkeerd afgesteld. Het kan reageren op onschuldige stoffen of keert zich tegen de eigen cellen, zoals bij allergieën en auto-immuunziektes.”

Dus hoe minder wassen, hoe beter? “Nee,” zegt Kort en licht toe: “Ik wil geen pleidooi houden om minder vaak je handen te wassen. Een goede hygiëne is juist belangrijk. Onze blootstelling aan bacteriën wordt ook door andere dingen bepaald, zoals bij antibioticagebruik die bacteriën om zeep helpt. Ik kan dus niet aanbevelen of je nou één of twee keer je handen moet wassen en welke zeep je daarbij moet gebruiken. Het gaat om het totaalbeeld.”

Boerderijleven
Wél raadt hij aan zo veel mogelijk buiten te leven. “Het liefst op een boerderij waar je met veel dieren en planten en dus andere bacteriën in aanraking komt.” Maar met het raam open slapen en af en toe een modderbad nemen is ook oké. “Het is daarbij goed bacterierijke voeding te eten. In zuivelproducten en gefermenteerde voeding zitten veel goede bacteriën en die heb je juist hard nodig.”

Neem dus een glas drinkyoghurt, eet eens wat vaker zuurkool en doe jezelf en anderen een lol en was gewoon je handen als je naar de wc bent geweest.

Studentenpoli: leren door te doen
Hoe worden we gezond oud?
Waarom is kauwen zo belangrijk?
Waarom worden we steeds ouder?
Welke training heb je nodig als je een betere sporter wil worden?
Nieuwe operatiemethode: van 16 uur naar 1 minuut

Een woning als beloning

Met project VoorUit helpen studenten actief om de sociale cohesie in Amsterdamse woonwijken te vergroten. Als beloning krijgen ze een woning. Melvin Kuijpers (22) studeert Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie (CAO) aan de VU en is al twee jaar betrokken bij VoorUit.

Hoe ben je bij VoorUit terecht gekomen?

“Op de Bachelordag liep ik langs het kraampje van project VoorUit en was direct benieuwd. Ik raakte aan de praat met iemand die nog steeds bij VoorUit actief is. Thuis heb ik nog even op de site gekeken en besloten om me aan te melden. Dat heeft heel goed uitgepakt.”

Wat veel mensen zich wellicht afvragen: doe je het alleen voor de woning?
“In eerste instantie wel. Ik zag het ook als een kans om mijn cv een boost te geven. Mijn werkzaamheden bij VoorUit ben ik steeds meer gaan waarderen: ik heb geleerd om écht iets voor de maatschappij over te hebben. Ik haal veel voldoening uit mijn werk, meer dan de meeste studenten met een bijbaan. Als ik het alleen voor de woning deed, was ik al lang bij VoorUit gestopt.”

Wat zijn je werkzaamheden?
“Ik organiseer activiteiten zoals leesondersteuning op basisscholen, kooklessen, koffieochtenden met ouderen en sportactiviteiten. De kooklessen met kinderen vind ik het leukst, daar merk je echt de persoonlijke impact die je kan maken. Ik geef de kinderen aandacht en complimentjes die ze normaal niet zo vaak krijgen. In de zomer organiseren we vakantie-activiteiten. Vorige zomer hebben we een buurtfeest georganiseerd met allerlei spelletjes en een prijsuitreiking. Dat was echt super leuk!”

Is het goed te combineren met je studie?
“In het begin vond ik het vrij heftig om het te combineren met mijn studie, maar na een maand was ik er aan gewend. Bij VoorUit leer ik juist ook praktische dingen die in mijn opleiding totaal niet aan bod komen. Die combinatie is erg fijn.”

Vind je weg op de campus
Hoe ga jij de wereld veranderen?

Allemaal anders is helemaal goed

De VU ziet verschillen als meerwaarde. Niet voor niks is er een heus ‘hoofd diversiteit’: Karen Oudenhoven. Zij zegt hierover: “Bij de VU leiden we mensen op die in de maatschappij en op de werkvloer kunnen omgaan met onze diverse samenleving. Zo doen we veel voor studenten die als eerste in hun familie gaan studeren. En nee, dat is niet ‘zielige’ studenten door hun studie slepen! We geven mensen met talent een duwtje in de rug.”

De campus af, en de maatschappij in

Hoe gezellig het ook is, jouw leven als VU-student beperkt zich niet alleen tot de campus. Want met wat jij opsteekt in de collegezaal, werk je aan vraagstukken uit de maatschappij. Zo onderzochten VU-studenten welke hulpvragen leven bij bewoners in Amsterdam Noord, en helpen ze in Nieuw-West bij vraagstukken over de integratie van vluchtelingen. En wat dacht je van studenten die onderzoeken hoe ze het voedsel van de Voedselbank zo vers mogelijk bij klanten krijgen? Aan de VU studeer je niet alleen voor een cijfer, maar ook voor een ander. 

Vorige onderwerp
Volgende onderwerp